چطور دامنه کار پروژه وب را بنویسیم تا وسط کار به مشکل نخوریم
اکثر اختلافهای کارفرما و مجری از ابهام در توافق اولیه میآید. الگوی عملی نوشتن دامنه کار، با فهرست چیزهایی که باید صریح باشند.
تقریباً هر پروژهای که بد تمام میشود، در یک نقطه مشترک است: طرفین فکر میکردند درباره یک چیز توافق کردهاند، اما تصویر ذهنیشان یکی نبود. دامنه کار سندی است که این تصویر را مکتوب میکند.
چرا «طراحی سایت شرکتی» کافی نیست
این عبارت میتواند به معنای یک سایت پنجصفحهای ساده باشد یا یک سیستم چندزبانه با پنل مدیریت پیشرفته. هر دو طرف عبارت را میفهمند اما دو چیز متفاوت میفهمند.
ساختار یک دامنه کار خوب
۱. هدف کسبوکاری
یک تا سه جمله درباره اینکه این پروژه چه مشکلی را حل میکند و موفقیتش چطور سنجیده میشود. این بخش تصمیمهای بعدی را جهت میدهد.
نمونه: «کاهش تماسهای تکراری واحد فروش با انتشار اطلاعات فنی محصولات، و دریافت حداقل ۲۰ درخواست پیشفاکتور در ماه از طریق سایت.»
۲. فهرست صفحهها و قالبها
نه فهرست عناوین، بلکه فهرست قالبهای یکتا. برای هر قالب بنویسید چه اجزایی دارد.
۳. فهرست قابلیتها، با معیار پذیرش
برای هر قابلیت یک جمله بنویسید که مشخص کند چه زمانی «انجام شده» است.
بد: «فرم تماس داشته باشد.»
خوب: «فرم تماس با فیلدهای نام، ایمیل، شماره تماس و متن. پس از ارسال، پیام به ایمیل واحد فروش و پیامک به شماره مدیر فروش ارسال میشود. کاربر پیام تأیید میبیند. فرم در برابر ارسال خودکار محافظت شده است.»
۴. چیزهایی که جزو کار نیستند
این بخش را اغلب حذف میکنند و همیشه پشیمان میشوند. صریح بنویسید: تولید محتوا، عکاسی محصول، ترجمه، اتصال به سامانهای که هنوز API ندارد، پشتیبانی پس از فلان تاریخ.
۵. مسئولیتهای کارفرما و مهلتها
پروژهها به همان اندازه که به خاطر مجری عقب میافتند، به خاطر تأخیر در تحویل محتوا و بازخورد عقب میافتند. بنویسید چه چیزی، تا چه تاریخی، از چه کسی.
۶. فرآیند تغییر
از پیش توافق کنید که درخواست خارج از دامنه چطور رسیدگی میشود: چه کسی برآورد میکند، چه کسی تأیید میکند، و اثرش روی زمانبندی چطور اعلام میشود. وجود این بند، تغییر را از منبع تنش به یک رویه عادی تبدیل میکند.
۷. تحویلدادنیها و مالکیت
فهرست دقیق آنچه در پایان تحویل میشود: کد، فایلهای طراحی، دسترسیهای سرور و دامنه، مستندات، جلسه آموزش. و اینکه مالکیت هر کدام با کیست.
۸. مراحل پرداخت
پرداخت را به نقاط عطف قابل بررسی گره بزنید، نه به تاریخ. مثلاً: ۳۰٪ شروع، ۴۰٪ تأیید طراحی، ۳۰٪ تحویل.
سه اشتباه رایج
بیش از حد کلی نوشتن. «سایت باید حرفهای و مدرن باشد» قابل سنجش نیست، پس قابل تحویل هم نیست.
بیش از حد جزئی نوشتن. اگر دامنه کار رنگ دقیق هر دکمه را تعیین کند، طراحی را زودتر از موعد قفل کردهاید. سطح درست: رفتار و نتیجه مشخص، جزئیات بصری باز.
ننوشتن معیار «انجام شده». بدون آن، بحث پایان پروژه بیپایان میشود.
آزمون ساده
دامنه کار را به کسی بدهید که در جلسهها نبوده و بپرسید: «فکر میکنی قرار است چه چیزی ساخته شود؟» اگر توصیفش با تصور شما فاصله داشت، سند هنوز آماده نیست.
بیشتر بخوانید: هزینه طراحی سایت چگونه محاسبه میشود.